Daar teken ik voor

Een tekening kan helpen om een idee te begrijpen of uit te leggen. Tenminste, als je het goed aanpakt. 

Ik heb al van kinds af aan een zeer concreet idee van hoe een jaarkalender eruit ziet. Als ik dat snel met een krijtje op onze muur met bordverf teken, dan ziet dat er zo uit: 


Een jaar was in mijn hoofd een klok die tegen de wijzers in draait. De tijdzones op de klok waren weinig proportioneel: verhoudingsgewijs namen de zomer- en kerstvakantie verdacht grote stukken in op de klok.  

Je hoeft geen gecertifieerd psycholoog te zijn om te begrijpen dat ik de vakantie best kon appreciëren. In die tijd volgde op elk schooljaar ook weer gewoon een nieuw schooljaar, en dus voelde het leven cyclisch en cirkelvormig aan. Inzichten die mijn jeugdige zelve niet onder woorden had kunnen brengen, maar uit die tekening toch duidelijk blijken.  

Ik ben een man van woorden en schrift. Ik hou ervan aan zinnen te schaven, formuleringen te wijzigen. Ik geloof niet dat een beeld altijd meer zegt dan 1000 woorden, maar soms doet het dat wel. En soms brengt een beeld je ook tot een inzicht waar je niet eerder aan dacht. 

Er is niets revolutionairs aan het idee om een tekenpotlood vast te nemen als je iets niet onder woorden krijg. Toch tekenen we niet zo vaak, en als we het proberen lijkt het weinig resultaat op te leveren. Een aantal tips om het beter aan te pakken.

(a) Je kan helemaal niet tekenen? Dat komt goed uit, want zo denkt zowat iedereen over zichzelf. Zeker in een groep hebben veel mensen koudwatervrees als ze een potlood op papier moeten zetten. Goed idee is om te starten met een kleine opwarmoefening, en elkaar vrolijk uit te lachen met de erbarmelijke resultaten. Begin bijvoorbeeld met de vraag om een bekend logo uit het hoofd na te tekenen (bv. dat van Starbucks), en overloop de twijfelachtige uitkomsten in groep. Spoiler: niemand tekent het logo correct. 


(b) Wie al tekent, doet dat vaak alleen op nadrukkelijk creatieve momenten, typisch een brainstorm. Maar een tekening kan ook helpen om een probleem beter te begrijpen, het kan een analysemethode zijn. Of het kan een manier zijn om een al gekozen idee concreter te maken, verder te detailleren en uitgesproken ideeën en verwachtingen rond het idee helder te krijgen. 

(c) Zoals woorden duidelijker kunnen worden met een tekening, is ook een tekening geholpen met woorden. Doorgaans zegt een tekening op zich niet veel, je moet je lijnen en kleuren toelichten, en laten bevragen door anderen. Voor wie het interesseert: louter beelddenken zou volgens wetenschappers niet bestaan. Beelden gaan voor mensen altijd gepaard met woorden, en woorden zijn nodig om complexe ideeën in detail uit te leggen. 

(d) Tekeningen zijn moeilijker te corrigeren dan zinnen, en toch moet je ze veranderen als de tekening het idee, het plan of het probleem niet goed weergeeft. Tekenen doen we nog vooral op papier en eens de tekening klaar is, hebben we de neiging die op te hangen en te bewonderen, als een kindertekening op de koelkast. Toch moet je soms op een tekening verder durven krassen, of een nieuw blanco vel nemen en herbeginnen. 

(e) Ken je publiek: sommigen zullen tekenen altijd een kinderboel vinden en onmogelijk ernstig kunnen nemen. Of ze nu gelijk hebben of niet, op dat moment leg je de potloden en het papier best opzij. Zonder goodwill kom je nergens. 

Waar we jullie geen tips over kunnen geven, is de keuze in materiaal. Of het nu stiften, potloden of spuitbussen zijn, ze zullen je creatieve proces evenzeer bevorderen. Maar zelf zouden we elk excuus benutten om nog eens met vettige wasco's te mogen tekenen. 

Veel succes!